De bewoners van Nieuw-West worden aangehoord, maar er wordt niet geluisterd
In onze wijk aan de Sloterplas is in de loop der jaren iets bijzonders gegroeid. Bewoners hebben met veel inzet het buurtcafé Buiten opgebouwd, een plek van ontmoeting, saamhorigheid en sociale veiligheid. Juist daar voelen vrouwen zich prettig en houden buren een oogje in het zeil. Nu dreigt die plek te verdwijnen, omdat de gemeente de vergunning openbaar wil aanbesteden. Grote commerciële partijen kunnen dat betalen, de bewonersstichting niet. Zie artikel in Het Parool
Het resultaat: meer horeca (die er al genoeg is), minder verbinding en minder veiligheid. Ruim 3600 Amsterdammers ondertekenden een petitie tegen sluiting, maar de gemeente trekt zich er niets van aan en verschuilt zich achter wettelijke regels. Hetzelfde gevoel van machteloosheid bij bewoners wordt mooi verbeeld in het boek Publieke Werken van Thomas Rosenboom waarin een vioolbouwer uit 1888 het veld moet ruimen als zijn huisje tegenover het net opgeleverde Centraal Station van Amsterdam, moet wijken voor het geplande Victoria Hotel.
Tegelijkertijd drukt de gemeente de plannen door voor een nieuwe Meervaart in de Sloterplas. Aan de rand van onze wijk ligt een zeldzaam stukje natuur waar kinderen spelen, vogels broeden en bewoners rust vinden. Waarom dit opofferen voor een theater, terwijl de stad al genoeg culturele podia heeft en het bestaande theater met een opknapbeurt weer jaren mee zou kunnen? Het project staat haaks op beloofd groenbeleid, want biodiversiteit, waterberging en luchtkwaliteit lopen gevaar. Ruim 70% van de ondervraagden is tegen, uit zorg voor natuurverlies, bouw- en verkeersoverlast.
Onveilig gevoel in het park
Toch weegt prestige zwaarder dan leefbaarheid, ook al kunnen de miljoenen beter worden ingezet voor sociale projecten, veiligheid en echte klimaatmaatregelen. De weinig natuurvriendelijke vernieuwingsdrift van de gemeente doet denken aan Pluk van de Petteflet, waarin een groene oase dreigt te veranderen in een betonnen plein. Pas als de burgemeester ingrijpt om de met uitsterven bedreigde Krullevaar in de Torteltuin te redden, worden de dwaze plannen afgeblazen.
Bij het Sloterstrand zien we hetzelfde patroon. Het stadsstrand aan de Sloterplas zou een recreatieve aanwinst zijn, maar in werkelijkheid ervaren bewoners vooral de overlast: harde stemmen en muziek tot in de late avond, rommel en een verloederde aanblik door woekerende planten. Het zwemwater is bovendien onbruikbaar door blauwalg en E. coli, waardoor de buurt er niet veilig gebruik van kan maken. Een plek die bedoeld was als rustpunt voor de wijk is verworden tot een bron van hinder en frustratie.
Intussen melden vrouwen herhaaldelijk dat ze zich onveilig voelen in het park rond de plas. Concrete voorstellen - zoals samenwerking met de politie via lokagenten en gerichte handhaving - zijn terzijde geschoven door burgemeester Halsema. In het buurtcafé dat nu moet sluiten, kwam zij in 2018, kort na de moord op de 16-jarige Humeyra uit Rotterdam luisteren naar de zorgen over straatintimidatie van mij en mijn lastig gevallen buurvrouwen. Pas na de moord op de zeventienjarige Lisa trekt de gemeente miljoenen uit voor verlichting en het snoeien van bosjes. Alsof veiligheid een kwestie is van stenen en lampen, en niet van gemeenschap, nabijheid en serieus luisteren naar bewoners.
Symbolische ingrepen
De rode draad is pijnlijk en duidelijk: telkens laat de gemeente zien dat ze de stem van bewoners wel aanhoort, maar er in de praktijk niet naar handelt. Niet alleen natuur en rust dreigen zo te verdwijen, maar ook vertrouwen.
Bestuurders die werkelijk toekomstgericht willen zijn, kiezen niet voor prestigeprojecten of voor de gemakkelijkste symbolische ingrepen. Zij kiezen voor leefbaarheid, het behoud van natuur, gemeenschapszin en de veiligheid van hun inwoners. Dat begint bij luisteren naar bewoners die elke dag in deze wijk leven, die precies weten wat er nodig is. Het is tijd dat de gemeente haar eigen woorden over duurzaamheid, burgerparticipatie en veiligheid serieus neemt - en laat zien dat ze niet alleen beleid schrijft, maar ook vertrouwen verdient.
Door Jessica de Jong, schrijver, journalist en buurtbewoner